Ana Sayfa | EKONOMİ Forex

Forex piyasasının katılımcıları ve özellikleri

Forex piyasasının katılımcıları

Forex piyasasının özellikleri nelerdir, bu piyasanın katılımcıları kimlerdir, ayrıntılar haberimizde

Forex piyasalarının katılımcıları; merkez bankaları, ticari bankalar, uluslararası şirketler, portföy yönetim firmaları ve sigorta şirketleri, korunma (hedge funds) fonları ve bireysel yatırımcılardır. Forex (Foreks), günümüzde yatırımları farklı miktarlarda olan yatırımcıların, piyasa katılımcılarının yalnızca bir internet bağlantısıyla günün her saatinde erişebildiği çok likit bir piyasadır. Döviz piyasaları (Foreks - forex), farklı coğrafi bölgelerde faaliyet gösterseler de, çeşitli elektronik altyapı yatırımları ile birbirleriyle sürekli olarak ilişki içinde bulunurlar. 24 saat içinde dünyadaki döviz piyasalarından herhangi birisi açık bulunmaktadır. Örneğin, ABD'de kapandığında Uzak Doğu'da ayrıca bu borsalardaki çok uluslu Avrupa ve Amerikan bankalarının şubeleri açılmıştır. Uzakdoğu borsaları kapandığında ise, Ortadoğu'nun mali piyasaları ve merkezleri iki saatten beri çalışmakta olup, Avrupa borsaları çalışmaya yeni başlamaktadır. Avrupa çalışma saatlerinde en yoğun işlem hacmi yaşanır. Avrupa'yı takiben New York çalışma saatlerinde işlemler yoğunlaşır. Londra'daki bankalar dünya saat diliminde yer aldıkları aralık dolayısıyla, günlük çalışma saatleri içinde diğer Avrupa ve Kuzey Amerika piyasaları dahil olmak üzere, Orta Doğu ve Uzak Doğu piyasalarıyla işlem yapabilirler.

Uluslararası döviz (foreks) borsaları 24 saat sürekli olarak çalıştıkları için döviz fiyatları (kurları) beklentilere ve haber akışına bağlı olarak sürekli değişim gösterirler. Döviz bir değişim aracı olduğu gibi, ülkelerin karşılıklı ekonomik performanslarına bağlı olarak da fiyatlanır. Döviz fiyatlarına döviz kuru (exchange rate) denir. Döviz kurları, genellikle bir birim döviz başına (veya bununla değiştirilebilen) milli para miktarı olarak tanımlanır. Döviz kurları 1 birim milli paranın karşılığı olan döviz miktarı olarak da tanımlanabilir. Bu şekilde düşünüldüğünde, kurlar 1 USD = 1,52 TL veya 1 TL = 0,657 USD olarak ifade edilir. Bu iki kotasyon birbirinin tersidir. Birincisinde dövizin, milli para cinsinden değeri ifade edilir; buna direkt-kotasyon denir. İkincisinde ise, milli paranın dış değeri, yani döviz cinsinden fiyatı gösterilir; buna da indirekt kotasyon denir.

Uluslararası piyasalarda döviz çiftleri ABD dolarıyla milli paralar arasındaki değişim oranı şeklinde kote edilmektedir, ABD doları dışında iki para arasındaki değişim oranı bunların dolar cinsinden fiyatlarına göre dolaylı olarak hesaplanabilir. Örneğin, 1 USD = 1,4580 TL ve 1 USD = 1.3400 EUR ise; 1 EUR = 1,9899 TL olur. ABD doları ve Euro baz döviz cinsi olarak kabul edilirken, diğer milli para birimleri ise ikincil para olarak adlandırılır. Temel olarak tüm milli döviz cinsi major para birimlerine göre değerleriyle hesaplanır. Bu şekilde dolar dışındaki döviz cinsleri arasında hesaplanan kurlara Çapraz Kur (Cross-Rate) denilmektedir. Örnek olarak hem Türk Lirası'nın hem de Brezilya Reali'nin ABD Doları'na karşı bir değeri ayrı ayrı vardır. Her iki paranın birbirleri ile değer ilişkisi de ABD Doları'na göre değerlerine göre hesaplanır. İki döviz cinsi arasındaki dolaylı değişim oranına çapraz kur adı verilir. Yabancı paraların çapraz kurları arasında da bir uyum vardır. Çapraz kurlar arasındaki uyum bozulmasıyla, dövizin ucuz olduğu piyasadan satın alınıp pahalı olduğu piyasada satılması işleri ortaya çıkabilir. Bu farklardan yararlanarak kazanç (kâr) sağlanması işlemine "Arbitraj" denir. Döviz piyasaları arasındaki kur farkından kâr elde etmeye "Döviz Arbitrajı", beklentilere göre kur değişmelerinden kâr elde etmeye "Döviz Spekülasyonu" denir. Forex ile ilgili çeşitli bilgilere avrupagazete.com'dan ulaşabilirsiniz.

Döviz piyasaları, Vadeli Piyasa "Forward Market" ve Vadesiz Piyasa "Spot Market" olmak üzere ikiye ayrılırlar. Vadesiz piyasalarda döviz işlemleri herhangi bir iş gününde o günün (Spot) döviz kuru üzerinden yapılmaktadır. Spot piyasada yapılan işlemler, Forward piyasada yapılan döviz işlemleri için de referans olmaktadır. Vadeli piyasalardaki döviz işlemleri ise, tarafların sözleşme ile, karşılıklı olarak karar verdikleri gelecekteki bir gün ve döviz kuru üzerinden (Vadeli Döviz Kuru) döviz alım ve satımının taahhüt edilmesi şeklinde yapılmaktadır.

Forex (Foreks) piyasasında haftasonu dışında, 5 gün 24 saat işlem yapılabilir. Belli bir seansı yoktur, devamlı olarak çift yönlü (alış/satış) fiyatları vardır. Piyasada her zaman likidite olduğu için alım satım yapmak da problem yaşanmaz. Yatırımcılar her türlü önemli habere anında tepki verebildikleri için, zaman maliyetinden doğan kayıplara uğramazlar. Piyasalarda işlem yapan yatırımcılar internet üzerinden platforma bağlanarak işlem yapılabilmesi, diğer piyasalara göre erişim imkânı vermektedir. Pozisyonların anlık takibine gerek kalmaksızın çeşitli emir tipleri kullanılarak, pozisyon açma ve kapama çok kolaydır.

Forex (Foreks) piyasalarında yüksek işlem hacminden ve çok büyük miktarlarda ve çeşitte yatırımcı (trader) olmasından, bu piyasaların kontrol edilmesi veya manipule edilmesi (manipulate) çok zordur. Merkez Bankalarının müdahaleleri bile, bazen kısa süreli etkiler yaratmaktadır. Bu özelliklerin dışında, döviz (Foreks –Forex) piyasalarının likit olması, yatırımcıların pozisyonlarını çok hızlı bir şekilde değiştirebilmelerini sağlamaktadır. Forex (Foreks) piyalarında, yatırımcı rahatlıkla istediği zaman hem alış hem de satış yapabilir. Hiçbir zaman istemediği bir işleme takılıp kalmaz, işlemler anında gerçekleştirilir. Açık pozisyonlarını anında kapatabilir. Diğer sermaye piyasası araçlarında olduğu gibi likiditenin azalması ve tamamen kaybolması söz konusu değildir. Yatırımcı piyasanın düşeceğine inanıyorsa açığa satış yaparak, düşen piyasadan da kazanç elde edebilir. Forex –Foreks piyasalarının günlük ortalama işlem hacminin 3 Trilyon Dolar olduğu tahmin edilmektedir. Bu işlem hacmi günden güne çok hızlı bir şekilde artmaktadır.Forex piyasasında bir döviz satın aldığınızda o baz para biriminde “uzun” pozisyon, bir dövizi sattığınızda ise o baz para biriminde “kısa” pozisyon almış olursunuz. Mevcut pozisyonunuzu kapatmak için ise aynı döviz çiftinde eşit ve tersi pozisyon almanız yeterli olacaktır. Örnek olarak, EUR’nun USD karşısında değer kazanacağı beklentisi ile EUR/USD’da 1,3250 seviyesinden alım işlemi gerçekleştirdiğinizde, 1 EUR almış (uzun pozisyon), aynı anda 1,3250 USD satmış (kısa pozisyon) olursunuz. Bu işlemi kapatmak için EUR/USD paritesinde aynı miktarda satış yapmanız gereklidir. 

Alış fiyatı (“bid price”) ile satış fiyatı (“ask price”) arasındaki fiyat farkına “spread” (baz) denir. Yapı Kredi’nin alış fiyatı (bid price) sizin satış yapabileceğiniz, Yapı Kredi’nin satış fiyatı ise (ask price) sizin alış yapabileceğiniz fiyatı gösterir. 

FX piyasalarının likiditesi yüksek olduğu için bu işlemlerde manipülasyon oluşma riski düşüktür. Haftanın beş günü, 24 saat açık olduğu için işlem kolaylığı sağlar, dünyadaki gelişmelere paralel her an pozisyon alabilmenize veya pozisyonunuzu kapatabilmenize olanak verir. Fiyatların her iki yöne gidişinden de kazanç sağlayabilirsiniz. Fiyatlar yükselirken de, düşerken de kazanma olanağınız bulunmaktadır. Emir çeşitliliği sayesinde, işlem platformuna emir bırakarak ekran karşısında olmadan da zararınızı sınırlayabilir ve karınızı belirlediğiniz seviyeden alabilirsiniz ya da belirlediğiniz seviyeler için alım / satım emirleri bırakabilirsiniz. 


Türk borsasında değerlenen ve kaybeden hisse senetleri

Türkiye ekonomisinin kalbi Borsa İstanbul'da, bugün BIST 100 endeksi içinde en çok değer kazanan ve en çok değer yitiren on hisse senedi ile değişim oranları belli oldu. İşte çarpıcı oranlar

Gece şarja takılı telefonlar pile zarar verir mi

Gece boyunca sarjda takılı duran telefonların pilinde oluşan zarar araştırıldı

Dünya'nın en ince telefonu tanıtıldı

Çinli teknoloji devi Oppo bu gün yaptığı lansmanda bugüne kadarki en ince telefonu olan N3'ü tanıttı