Ana Sayfa | KÜLTÜR-SANAT

Tarihi ve Kültürüyle Hacıbektaş İlçesi

Hacıbektaş

Hacıbektaş Belediye Başkanı E. General Ali Rıza Salmanpakoğlu gazetemiz Avrupa'yı inceledi ve Avrupa aracılığı ile İngiltere'deki Hacı Bektaş sevdalısı vatandaşlarımıza selam ve iyi dileklerini iletti.

Avrupa Ajansı (AVA) Hüseyin Doğan Londra-Eski adı Suluca Karahöyük olan kasaba, Bektaşilik tarikatının kurucusu Hacı Bektaşi Veli‘nin, 13. yüzyılda buraya yerleşmesi ve dergâhını kurmasıyla önem kazanarak Hacıbektaş adını aldı.

 

 

 

 

Tarih kayıtlarına göre önceleri Ankara Vilayeti Kırşehir Sancağı’na bağlı bir nahiye merkezi olan Hacıbektaş Köyü daha sonra 1541 yılında Niğde'ye bağlı bir nahiye merkezi haline gelmiş, 1854 yılında belediye teşkilatı kurularak kasaba olmuştur. Daha sonra 01.01.1948 tarihinde, Kırşehir iline bağlı ilçe haline geldi.

 

 

Hacıbektaş ilçesi Hünkar Hacıbektaş’ın gönüldaşı Ahi Evren Hazretlerinin yurdu olan Kırşehir’e bağlı iken (1954 yılında A. Menderes hükümetinin 2. kez büyük çoğunlukla iktidara geldikten sonra Kırşehirliler’in her seçimde hemşerileri Osman Bölükbaşı’nın partisi CKP dışında başka partilere dolayısıyla iktidar partisi olan Demokrat Parti’ye oy vermedikleri için Kırşehir cezalandırılarak ilçe yapılır!) Haçıbektaş ilçesi de  Nevşehir iline bağlanır. Dört sene sonra Kırşehir’e tekrar (iadeyi itibar) vilayetlik verilmesine rağmen Hacıbektaş ilçesi Nevşehire baglı olarak kalır. Ancak o günden beri bu olayı bilen Kırşehirliler Hacıbektaşı Kırşehire ait olarak düşünürler.

Hacı Bektaş Veli‘nin türbesi ve Bektaşi Tarikatı’nın merkezi bu ilçededir. Dergâh külliyesi günümüzde müzedir. İlçe sınırları içinde yapılan kazılarda Hitit, Frig, Roma ve Bizans dönemlerine ait eserler çıkarılmıştır.

 

Hacıbektaş Kapadokya'nın önemli merkezlerinden biridir. Doğuda Avanos, batıda Mucur, güneyde Gülşehir, kuzeyde Kozaklı ilçeleriyle çevrilidir.

13. yüzyılda Türk düşünürü Hacı Bektaş-i Veli'nin Horasan'ın Nişabur kentinden Anadolu'ya gelmesi ve Suluca Karahöyük'e yerleşmesinden sonra burada bir ilim yuvası kurarak uzun yıllar düşüncelerini yaymış ölümünden sonra da köyün ismi, adına ve anısına izafeten Hacıbektaş olarak değiştirilmiştir.

 

 

İlçenin bugün hâlâ ayakta kalan tarihi yapılarından Hacıbektaş Veli Külliyesi, Kadıncık Ana Evi, Bektaş Efendi Türbesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olup Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nce müze olarak kullanılmaktadır. Karahöyük kazılarından çıkan eski çağlara ait eserler Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde sergilenmektedir

2002 yılında Hakka yürümüş olan Meşhur Halk Ozanlarımızdan Mahzuni Şerif ve 2010 yılında hakka yürümüş olan gazeteci yazar İlhan Selçuk ile karikatürist abisi Turhan Selçuk kardeşlerin Temmuz 2015 ‘te hakka yürümüş olan Fikret Otyam’ın  mezarları  vasiyetleri üzere aslında öncesinde orada bir mezarlık olmadığı halde Hacıbektaşın Çilehane bölgesine defnedilmişlerdir.

 

 

Bektaşi Tarikatı,

Türkiye’de Alevîlik denildiğinde ilk akla gelen isim Bektâşîlik'tir. Bektâşîlik, aslında Hacı Bektaş-ı Veli tarafından kurulan bir İslâmî tarikâttır. Bu tarikât mensûpları ise (el alarak ya da diğer bir deyişle nasip alarak bu örgütlenmeye katılan) kişiler  Bektaşî olarak adlandırılırlar. Ancak Ali ve Ehl-i Beyt sevgisi, tevella (Ehl-i Beyt’i sevenleri sevme) ve teberra (Ehl-i Beyt’i sevmeyenleri sevmeme) gibi Alevîliğin temel esaslarına bağlı oluşları dolayısıyla Bektaşîliğe Alevîlik de denilebilir. Balkanlar, Anadolu, İran, ve Azerbaycan'daki tüm Alevî Tarikât mensûpları On iki imam inancına bağlıdır.

 

 

Müntesipleri, 

Türkiye’de her Bektâşî Alevî olduğu halde, her Alevî, Hacı Bektaş-ı Veli’yi Horasan Ereni sayıp hürmet etmesine rağmen, Bektaşî değildir. Bu yüzden Köy Bektaşisi, Kent Bektaşisi ayrımı yapılmaktadır. Köy Bektaşilerine Alevî denildiği halde, Şehir Bektaşîlerine Bektaşi denilir. Bir bakıma Alevî kelimesi ile Bektâşî kelimesi arasında her hangi bir fark bulunmamaktadır. Her iki grup da Hacı Bektaş-ı Veli’yi sevip saymalarına rağmen Alevîler Hacı Bektaş Dergahı’na değil, Peygamber Muhammed'in soyundan geldiğine inanılan Alevi ocaklarına bağlıdırlar Aslında Bektaşîlik bir tarikat olduğu için, bu tarikatın yollarına uyan herkes Bektaşî olabilir. Ama Alevîlik soya bağlıdır ve ancak ana-babası Alevî olan kişi Alevî olabilir. 

 

Uluslararası Hacıbektaş Veli Anma törenleri,

 Hacıbektaş ilçesinde 16-18 Ağustos günlerinde 1963’ten beri Ulusal 1989’dan beri de Uluslararası nitelikte zaman zaman çok renkli olay  sahne olan Hacı Bektaşı Veli anma adına kültür ve sanat etkinlikleri düzenlenmektedir.

Bu seneki (52.Ulusal, 26.Uluslararası) Hacı Bektaş Veli Anma ve Kültür Sanat Etkinliklerinin resmi açılış töreni, 16 Ağustos 2015 tarihinde saat 18.00’da Kemal Kılıçdaroğlu Kültür Merkezinde yapıldı. Çilehane'deki Kültür Merkezindeki açılış törenine, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, HDP eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ, siyasi parti temsilcileri, milletvekilleri ve belediye başkanları, Alevi-Bektaşi Dernek ve Vakıfların temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı. 

 

Resmi açılış töreni, saygı duruşu ve İstiklal Marşının okunmasını takiben, Kültür ve Turizm Bakanlığı Hacıbektaş Semah Topluluğunun semah gösterisi ile başladı

Semah gösterisi sonrasında sunucunun okuduğu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın mesajı yuhlanarak protesto edildi. Açılış töreninde ilk olarak, Hacıbektaş Belediye Başkanı Ali Rıza Selmanpakoğlu etkinliklere katkı verenlere teşekkür ettiği konuşmasında, Alevi ve Bektaşilerin taleplerini bir kez daha dile getirdi. Hacıbektaş Kaymakamı Ahmet İhsan Çiğil'in konuşmasını takiben, 52.Ulusal, 26.Uluslararası Hacı Bektaş Veli Anma ve Kültür Sanat Etkinlikleri kapsamında düzenlenen serbest vezin şiir yarışması, hece vezni şiir yarışması ve öykü yarışmalarında dereceye giren eser sahipleri sahneye davet edildiler. Nevşehir Valisi Mehmet Ceylan, dereceye giren eser sahiplerine ödül ve plaketlerini takdim etti ve günün anlam ve önemine ilişkin konuşmasını yaptı. 

 

52.Ulusal, 26.Uluslararası Hacı Bektaş Veli'yi Anma ve Kültür Sanat Etkinlikleri çerçevesinde verilen Hacı Bektaş Veli Dostluk ve Barış Ödülünü alacak olan Prof. Dr. Çetin Yetkin'in yaptığı kısa konuşması sonrasında, Hacı Bektaş Veli Dostluk ve Barış Ödülü, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu tarafından verildi. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun yaptığı 'Barış' vurgulu konuşma ile resmi proğram sona erdi.

 

Resmi konuşmalar sonrasında Adana Alevi Kültür Derneği Semah Ekibinin ve Azerbaycan Kültür Bakanlığı Halk Dansları Topluluğunun da birer gösteri ile katıldıkları gece konserinde, Sabahat Akkiraz, Yadigar Sude Altay, Hasan Karayol ve Zeynep Karababa sahne aldılar.

 

Hacı Bektaş Veli'den bazı özlü sözler,

 

* Eline, diline, beline sahip ol

*Ara bul ! 

* Her ne ararsan kendinde ara!

* Dili, dini, rengi ne olursa olsun, iyiler iyidir. 

* Hiçbir milleti ve insanı ayıplamayın. 

* İncinsen de incitme !

* Kadınları okutun! 

* Dinine dizlerinle değil, kalbinle bağlan! 

* Okunacak en büyük kitap insandır. 

* İnsanın değeri, yüreğinin ağırlığı kadardır.

* Düşünce, eylem ve sevgi, Tanrı’nın tadıdır.

* En büyük kerâmet çalışmaktır.. 

* İlim beşikte başlar, mezarda biter. 

* En yüce servet ilimdir. 

* İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır.

* Düşünce karanlığına ışık tutanlara ne mutlu !

* Benim Kâbem insandır.

* Kendine ağır geleni başkasına yapma ! 

* Asıl kör, nankördür 

* Düşmanının bile insan olduğunu unutma !

* Sürekli olarak mutlu olmak istiyorsan, herkesle dost ol, kimseye kin ve haset besleme !

* Çalışmadan geçinenler bizden değildir. 

* Özünü bilirsen özürden kurtulursun.

* İnsanın cemâli sözünün güzelliğidir.                                                                                                  

* Doğruluk dost kapısıdır. (Onunla dostlar edinirsin) 

* Dikkat et, lokma seni yemesin, sen lokmayı ye ! 

* Mârifet, nefsi silmek değil, bilmektir. 

* Allah ile gönül arasında perde yoktur. 

* Oturduğun yeri pâk et, kazandığın lokmayı hak et. 

* Yolumuz ilim, irfan ve insanlık sevgisi üzerine kurulmuştur. 

* Sen seni bilirsen yüzün Hüdâ’dır; sen seni bilmezsen, Hak senden cüdâdır (ayrıdır).                             

* Bizim semâhımız, tanrısal bir aşktır.

* Bizi sevenlerin gönüllerinde biz oturur, dillerinde de biz konuşuruz.

* Gördüğünü ört, görmediğini söyleme                                                                                                             

* Tanrı'nın yeri insanın ve kendini bilenin gönlüdür. Bu nedenle gönül mihrapların en ulusudur ki kuru duvara değil; fikren, aklen olgunlaşmış insana saygıda bulun, hürmet et, kendisi ile niyazlaş

* Madde karanlığı, akıl nûru ile; cehâlet karanlığı, ilim nûru ile; nefis karanlığı marifet nûru ile; gönül karanlığı da aşk nûru ile aydınlanır

 

 

 

Hacı Bektaşı Veli'den bazı deyişler

 

"Dervişlik hırkada, tacda değildir

Hararet nardadır sacda değildir

Her ne arar isen kendinde ara

Kudüsde, Mekkede, Hacda değildir."

 

"Sakın bir kimsenin gönlünü yıkma

Gerçek erenlerin sözünden çıkma

Eğer insan isen ölmessin korkma

Aşığı kurt yemez ucda değildir."

 

"Erkek, dişi sorulmaz, muhabbetin dilinde.

Hak’ın yarattığı, herşey yerli yerinde.

Bizim nazarımızda, kadın erkek farkı yok.

Noksanlık, eksiklik senin görüşlerinde."

 

"Dostumuzla beraber yaralanır kanarız

Her nefeste aşk ile yaradanı anarız

Erenler meydanına vahdet ile gir de gör

Kırk budaklı şamdanda kırkımız bir yanarız. 

 

Rengimiz güldür bizim, gül gibi açacağız

Gönüllere aşl ile sevgiler saçacağız

Hak Hakikat yolunda bir yüzümüz var bizim

Olduğumuz gibiyiz öyle kalacağız."

 

Not. Elbette’ki, (bu) bir makale ile Hünkar Hacı Bektaş Veli ve Hacıbektaş ilçesi hakkında yeterli bilginin verilemeyeceğinin bilincindeyim. Maksat bir  ile böyle yüce bir divanı ve camiayı yadetmektir. Bu vesile ile bütün Canlara selam olsun. 

 

Hüseyin Doğan

 

'İçerde' dizisinde yürek dağlayan o sahne

Show TV'nin reyting rekortmeni İçerde dizisinde Mert bu hafta her şeyi öğreniyor.

Bal mumu heykel müzesinde o sanatçının heykeli yok

İstanbul'da açılan bal mumu heykel müzesinde her alandan pek çok ünlü ismin heykeli bulunuyor. Tarkan'la görüşmüş olmalarına rağmen müzede heykelinin olmaması dikkatlerden kaçmadı.

Sinemaseverlere müjde, bu hafta 8 film vizyona giriyor

Sinema salonlarında bu hafta 5'i yerli olmak üzere 8 film izleyicilerle buluşacak