Ana Sayfa | Mustafa Öz

Köy Enstitüleri

Mustafa ÖZ


Mustafa Öz

Köy Enstitülerinin kuruluşunun 70.inci yıl dönümünü kutladık 17 nisanda. Ne kadar karalamaya, itibarsızlaştırmaya çalışsalarda bunca yıl silnmedi, çıkmadı. Demekki iyi birşeyler yapılmış. Halkımızın çocuklarımızın, yaşlı genç herkesin eğitildiği, öğretildiği yurdun her karışına yayılmış bir hamleydi bu okullar.

Köy Enstitüleri ilkokul öğretmeni yetiştirmek için 17 nisan 1940 tarihli ve 3803 sayılı yasa ile açılan okullardır. Tüm Anadolu'daki köylerin okulsuz, öğretmensiz olduğu bilinerek dönemin Başbakanı İsmet İnönü önderliğinde Milli eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı tonguç'un çabalarıyla köylerden ilkokul mezunu çocukların bu okullarda yetiştirildikten sonra tekrar köylere gönderilerek öğretmen olarak çalışmaları için kuruln bu okullar büyük eğitim seferberliğinin başatımasının temel taşlarıdır. Tarıma elverişli arazileri geniş arazileri bulunan köylere ya da yakınlarına açılmıştır bu okullar. Bu okullardan mezun olan genç öğretmenler köylerde hem okuma yazma öğretecek hem temel bilgileri kazandıracak hem de modern ilmi ve tarım makinelerini ve kullanılmasını öğreteceklerdir. Bu okullarda sadece kitaba dayalı eğitimin yerine iş için eğitim ilkesi yani yaparak yaşayarak eğitim uygulanmıştır. Her okulun kendisine ait tarlaları, bağları, arı kovanları, besi ve süt hayvanları, orman alanları, ağaç bakımı yetiştirilmesi için fidanlıkları vardı

 

Köylerden gelen bu çocuklar dünya klasiklerinin en az 25 tanesini okumak zorundaydılar.

 

Bu öğrenciler en az bir müzik aleti çalmasını bileceklerdi. Sabah kahvaltılarını bile nöbetleşe kendileri hazırlıyordu. Böylece geri kalmış, okuma yazma oranı yok denecek kadar az olan köylerde bu seferberlik sayesinde hem köy çocukları tetiştirilerek en iyi şekilde verim alındı. Hem de köylerin eğitilmesinde kalkınmasında rol oynadı. Birilerinin bu durum hoşuna gitmedi.1954 yılında yaratıcılığın ön plada olduğubu anlayışın yerine giderek geleneksel ezberci eğitimin yerleştiği öğretmen okullarına dönüştürülerek bu okullar kapatıldı. Buna çeşitli kılıflar uyguladılar. Karalama, itibarsızlaştırma kampanyalarıyla bu ilim yuvalarının gözden düşürerek kapatılmasını sağladılar. Bu gün eğitim özelleştirme, dinselleştirme çabaları ile hedefinden saptırılmıştır. Çağdaş eğitim yerine osmanlı medrese dönemine gerilemiştir.

 

Geçen hafta kutladığmız Köy Enstitüleri'nin kuruluşunu yad ediyorum. O okulların son yıllarını yaşamış birisi olarak gurur duyuyorum. Bu okullardan mezun olan öğrenci öğretmen tüm eğitim gönüllülerini kutluyor, ölenlere Allahtan rahmetler, sağ olanlara uzun ömürler sağlıklar diliyorum.