Ana Sayfa | Mustafa Öz

Al Ardıç

Mustafa ÖZ


Mustafa Öz

Ardıç ağacının altında mayısın serin geçen bir öğle vakti otururken geçmişte yaşadığımız ardıç ağacı ile olan arkadaşlıklarımız akılıma geldi. Ardıç ağacının yaşamımızda önemli yeri vardır bizim gibi kırsal kesimde yaşayanların. Onunla çocukluğumuz geçti birlikte. Çocukluğumuzda dumlucadaki ardıç ağacının dibine alacığımızı kurardık. (Ardıç dallarının ortadan yarılarak evin çatısını oluşturulan üzerine hasır ve kargı ile kapatılarak yapılan bir hasır evdir.) Çocukluğumuzda bu ardıçlara konan kuşlarla ve ardıç ağaçlarının dallarının iğne yapraklarının çıkardığı şarkılara ortaklık ederek büyüdük biz. Gölgesi koyudur.  Onun gölgesinde uyuyunca yorgunluğunuz kalmaz. Onun gölgesi güneş ışıklarından sizi iyice korur. Akşamdan toprak testiye su doldurarak ardıç ağacının dibine bırakınız. Sabah kalkar kalkmaz bir içiniz o suyu. Hele birde destinin ağzını narpızla kapatırsanız sabah o narpız kokusunun ciğerlerinizi, midenizi ferahlattığını, ağzınızda en güzel lezzetlerden de lezzetli tatların dolaştığını göreceksiniz. Kış günlerinde ateş yakmak için ardıç kabuklarını -biz ona kavcar deriz- çıra ya da ateş tutuşturmak için kullanırız.

Onun yararlarını saymakla bitiremeyeceğim.

Bizim yörelerde ardıç ağacı üzerine türküler, ağıtlar yakılmış, söylenmiştir.

Hala söylenen o türküleri büyük bir zevk ve neşe ile dinier, eşlik bile ederiz.

 

Keklik koydum al ardıcın başına

 

Döner döner öter eşine.

 

A gülüm gurbetlerde işin ne

 

Döngel sevdiğim döngel.

 

... 

 

Koyu olur kabardıcın gölgesi

 

Günden güne artar o yarin sevdası.

 

...

 

Yüce dağ başında ardıç kurusu.

 

Şimdi geçtide eşkiyanın birisi.


....

 

İşte bu kadar yaşantımıza sevdalarımıza, üzüntü ve sevinçlerimize ardıç ağacı ile dile getiriz.

Ondan yardım dileriz sanki.

Kışın poyrazın dondurucu soğuğunda ardıç ağacının gövdesini kendinize siper ederseniz diğer ağaçlar gibi buz gibi olmadığını göreceksiniz.

Çünkü ardıç ağacının kabukları sizi o soğuklardan gizler.

Kar yağarken sizi tipiden, yağmur kardan korur.

Unutmadan onu da söyleyeyim.

Ardıç ağacının odunları ateşte sanki çıtır, çıtır türkü söyleyerek yanar.

Köylerde gençler, delikanlılar kızların gönlünü almak için ardıç dallarını ortadan yararlar.

O odunları eşeklere sararken kırmızı yarmaları dışına sararlar denklerin. Kızlar görsünde beğensin ya da havam olsun diye.

Akşamdan bir ardıç kütüğünü ocağa atarsın, sabaha kadar sıcacık yatarsın.

Kızıl ardıç.

Erkek ardıç.

Dişi ardıç gibi çeşitleri vardır.

İnanın herçeşidinin bir özelliği yararı vardır.

Kuşlar yaban hayvanları onun meyveleri ile karınlarını doyururlar.

Yaşamdır yani ardıç ağacı vesselam.