Ana Sayfa | Sevim Özdemir

Genel Olarak Anayasa Mahkemesi

sevim Özdemir


Sevim Özdemir

Değerli okurlar, bazen hukuka olan inancımızı kaybetmiş yada adaletin gereği gibi tecelli etmediğini düşünebiliriz. Oysa biz hukukçular  şartlar ne olursa olsun insanlarımızın hukuka ve adalete olan inançlarını kaybetmelerini istemeyiz. Hukuk fakültesine baslar baslamaz bizlere ilk ögretilen ve bütün meslek hayatımız boyunca da bizim en büyük rehberimiz olan; Hukukun üstünlüğü, hakkın yanında olmak ve adaletten ödün vermemektir. 

Hukuk köşemizi takip eden okuyucularımızın bildiği üzere; hukuk köşemizde başta Sosyal Güvenlik Hukuku olmak üzere ,  yabancı bir ülkede yaşayıpta Türkiye’de karşımıza çıkabilecek hukuk sorunlarını yazmaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu hafta ki hukuk köşemizde  küçük bir değişiklik yapıp Üniversite yıllarımda okumaktan en fazla  keyif aldığım konulardan birisi olan Anayasa Hukukuna ilişkin olarak ANAYASA MAHKEMESİ’Nİ çok kısa olarak sizlerle paylaşmak istiyorum. 

Anayasamızda görev ve yetkileri belirtilen   Anayasa mahkemesi Türkiye’deki en yüksek yargı organıdır.  Asli görevi yasaların ve Türkiye Büyük Millet Meclis iç tüzüğünün  Anayasa’ya şekil, usul ve esas bakımlarından   uygunluğunu denetlemek ve bireysel başvuruları karara bağlamaktır. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler.  Bu uygunluk ve denetleme ; yasaların yasallaşma süreci, toplantı ve karar yeter sayılarına doğru uyulup uyulmadığı gibi usul konularına ilişkin olabileceği gibi kanunun içeriği ve amacı ayrıca maddenin özü konularına ilişkin de olabilir.    Anayasa değişikliklerinde ise, teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı konuları  ile sınırlıdır.   Daha basit bir ifade ile uygulamaya konulan yasaların ANAYASA ile bağdaşıp bağdaşmadığının tespit edilmesine ilişkin GÖREVLİ MAHKEMEDİR. 

ANAYASAMIZDA son yıllarda yapılan önemli bir değişiklikle kişilere Anayasa mahkemesine hak ihlali sebebi ile  bireysel başvuru hakkı tanınmıştır. Bu  hükme gore; ‘’Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır’’. 

Bireysel başvuruda dikkat edilmesi gereken en önemli husus her türlü kanun yollarının tüketilmiş olamsı gereklidir. 

Son olarak belirtelim , Anayasa Mahkemesi genel olarak  Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalar hariç Anayasa da  belirtilen görevlerine ilişkin konuları  dosya üzerinde inceler. Ancak, bireysel başvurularda duruşma yapılmasına karar verilebilir. Anayasa Mahkemesi ayrıca, gerekli gördüğü hallerde sözlü açıklamalarını dinlemek üzere ilgilileri ve konu üzerinde bilgisi olanları çağırabilir ve siyasî partilerin kapatılmasına ilişkin davalarda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısından sonra kapatılması istenen siyasî partinin genel başkanlığının veya tayin edeceği bir vekilin savunmasını dinler.

Değerli okurlar, bu haftalık ta bu kadar. Hepinize adaletten yana barış dolu bir hafta dilerim.